Müzik, Duygular ve Düşünceler

Müzik, tıpkı elle tutulamayan ve bedeni dolaşan nefes gibi kulaktan girip belli beyin bölgeleri aracılığıyla beyinde dolaşır ve insan psikolojisini oldukça olumlu etkilerle donatır. Kısaca müzik sadece eğlence için kullanılan bir araç değildir. Bilimsel araştırmalar, müziğin fiziksel ve zihinsel refahı artıran fizyolojik süreçleri etkileyebileceğini göstermiştir (1).

Araştırmalara göre müzik, duygu durumundan bilişsel fonksiyonlara kadar çok geniş bir etki alanına sahiptir (2). Bazı insanlar sözlü ya da sözsüz müzik dinlemeden herhangi bir iş yapmayı istemez, hedefe kilitlenmek ve dikkatlerini sürdürmek için ilaç gibi gördükleri müziğe ihtiyaç duyar. Müziğin odaklanma ve performansa katkılarının yanı sıra belleğe de katkıları bulunmaktadır. Kimileri ezber görevleri esnasında müzik dinlediklerinde, bilgiyi daha iyi akılda tuttuklarını bildirmişlerdir. Hatta, müzik konusunda profesyonel bir geçmişe sahip kişiler, müzik hayatlarının büyük bir kısmını kapladığı için; bu kişilerin müzik ile ilgili hafızaları, yeni kelime öğrenme kapasiteleri ve kişisel anıları hatırlama becerileri daha fazla gelişmektedir (3, 4, 5).

Müzik ile bağlantılı müdahalelerin, kanser gibi uzun süreli ve zorlu hastalıklarla eş zamanlı olarak görülen anksiyete, depresyon, umutsuzluk, acı ve yorgunluk gibi problemleri azaltma konusunda yetişkinlerde ve çocuklarda faydalı olduğu yapılan birçok araştırmada gösterilmiştir (6). Ek olarak, alkol bağımlılığı olan erkek katılımcılarla yapılan bir çalışmada duygu düzenlemeye bağlı grup müzik terapisinin deneyimlenen problemleri azaltmada faydalı olduğu bulunmuştur (7).

Fizyolojik hastalıklar sonucunda ağrı ortaya çıkabilir ve fizyolojik ve psikolojik ağrıyla baş etmesi oldukça zorlayıcı olabilir. Aynı zamanda yetersiz veya başarısız ağrı yönetimi, hastalarda hem hastane yatışı sırasında hem de sonrasında fizyolojik, psikolojik ve sosyal sağlığı olumsuz yönde etkileyebilir. Ağrı sonucunda olumsuz etkilenen psikolojik durumu onarmak için müzik terapinin etkili olup olmayacağı çokça araştırmaya konu edilmiştir. Bir araştırma sonucuna göre, müzik terapisi ve müzikle ilişkili tıbbı müdahalelerinin hastalardaki ağrıyı azaltmada ve psikolojik durumu olumlu yönde etkilediği gösterilmiştir. (8) Diğer bir araştırmada ise gelişmiş kalp atış hızı, motor beceriler, beyin stimülasyonu (uyarımı) ve bağışıklık sistemi geliştirme dahil olmak üzere müziğin faydaları gösterilmiştir (1). Ayrıca, vücuttaki fizyolojik değerlerin birbiriyle olan dengesinin düzenlenmesinde de müziğin önemli rol oynadığı bilimsel bulgular sayesinde bilinmektedir (9).

Öte yandan, bir araştırmada müzik terapi ve müzik dinlemenin, günlük yaşam kalitesini oldukça düşüren şizofreninin pozitif semptomları olarak bilinen; halüsinasyonlar ve hezeyanlara olan etkisi karşılaştırmalı olarak çalışılmıştır. Ancak müzik dinleme ve müzik terapisi arasında herhangi bir fark bulunamamıştır. Bu sebeple, müzik terapinin şizofreni gibi genetik kökenli psikolojik rahatsızlıklardaki semptomların hafifletilmesi için ilk yöntem olarak önerilmemektedir (10).

Psikoterapi alanında da yukarıda bahsettiğimiz gibi “müzik terapi” adı verilen bir terapi tekniği kullanılmaktadır. Müziği kullanan müdahaleler, hem eğitimli bir profesyonelin desteğiyle terapötik bir ortamda (Müzik terapisi) hem de terapötik olmayan bir ortamda müzik temelli aktiviteler sunarak, olumlu, destekleyici ve proaktif bir atmosfer sağlayarak çeşitli problemlerle ilgilenmektedir (1). Müzik terapisinin psikolojik etkilerini anlayabilmek için birçok araştırma yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı eğitimlerinde (psikoeğitim) önemli rol oynadığı görülmüştür. Öğrencilerin negatif duygular ve psikolojik problemlerle mücadele etmesine fayda sağladığı, topluma uyum sağlayan kişiliklere sahip olmalarına yardımcı olduğu ortaya konulmuştur (11, 12).

Hem araştırmalar hem günlük hayattaki deneyim ve gözlemlerimiz doğrultusunda çıkarsayabileceğimiz gibi, müziğin psikolojik sağlık üzerinde göz ardı edilemeyecek bir etkisi mevcuttur. Psikolojik sağlığımızın önemli bileşenleri olan bilişsel fonksiyonlar, duygular ve fizyolojik sağlığımızı da olumlu yönde etkilemektedir. Hüzünlü veya mutlu hisler içindeyken, konsantre olmak istendiğinde, hamilelik sürecindeki bir kadına klasik müzik dinlemesi tavsiye edildiğinde, uyumak için rahatlatıcı bir müziğe ihtiyaç duyulduğunda… Aslında çok uzun yıllardır, çok çeşitli durumlarda insanlar müziğin yaşattığı deneyimle ona yöneliyor. Eğer siz de müzik dinlemeyi seviyor, size iyi geldiğini düşünüyor ve kendinizi müzik dinlemek için bahaneler üretirken buluyorsanız müzik dinlemeyi ve bu yolla zihninizi beslemeyi ihmal etmeyin.

Kaynakça

(1) Rebecchini L. Music, mental health, and immunity. Brain Behav Immun Health. 2021 Oct 21; 18:100374. doi: 10.1016/j.bbih.2021.100374. PMID: 34761245; PMCID: PMC8566759.

(2) Pousson, J. E., Voicikas, A., Bernhofs, V., Pipinis, E., Burmistrova, L., Lin, Y. P., & Griškova-Bulanova, I. (2021). Spectral Characteristics of EEG during Active Emotional Musical Performance. Sensors (Basel, Switzerland), 21(22), 7466. https://doi.org/10.3390/s21227466

(3) Klein C, Diaz Hernandez L, Koenig T, Kottlow M, Elmer S, Jäncke L. The Influence of Pre-stimulus EEG Activity on Reaction Time During a Verbal Sternberg Task is Related to Musical Expertise. Brain Topogr. 2016 Jan;29(1):67-81. doi: 10.1007/s10548-015-0433-7. Epub 2015 May 1. PMID: 25929715.

(4) Hsu CC, Cheng CW, Chiu YS. Analyze the beta waves of electroencephalogram signals from young musicians and non-musicians in major scale working memory task. Neurosci Lett. 2017 Feb 15; 640:42-46. doi: 10.1016/j.neulet.2017.01.022. Epub 2017 Jan 12. PMID: 28088577.

(5) Küssner MB, de Groot AM, Hofman WF, Hillen MA. EEG Beta Power but Not Background Music Predicts the Recall Scores in a Foreign-Vocabulary Learning Task. PLoS One. 2016 Aug 18;11(8):e0161387. doi: 10.1371/journal.pone.0161387. Erratum in: PLoS One. 2016;11(9):e0163759. PMID: 27537520; PMCID: PMC4990275.

Daha iyi hissetmeye bugün başlayın

Uygulamayı indir ve size en uygun psikologu eşleyelim, ücretsiz ön görüşmenizi yapın ve alanında uzman psikologlarımızla görüşün.