Το βασικό συστατικό της θεραπείας: Θεραπευτική σχέση

Νιώστε καλύτερα σήμερα!

Πάρτε τον έλεγχο της ζωής σας, όπως και οι 500.000 ευτυχισμένοι πελάτες μας.

Τι είναι η θεραπευτική σχέση;

Η ψυχοθεραπεία είναι μια διαδικασία κατά την οποία ο θεραπευτής υποστηρίζει τον πελάτη προκειμένου να αλλάξει ή να μετασχηματίσει τη συμπεριφορά, τις σκέψεις, τα συναισθήματα και ορισμένα προσωπικά χαρακτηριστικά του πελάτη στο επιθυμητό επίπεδο στο πλαίσιο των ψυχολογικών αρχών1.1.

Ωστόσο, αυτή η αλλαγή μπορεί να μην είναι πάντα τόσο εύκολη όσο πιστεύεται. Στο σημείο αυτό, έχει μεγάλη σημασία οι συνεδρίες θεραπείας πρόσωπο με πρόσωπο ή μέσω διαδικτύου, στις οποίες ο πελάτης μοιράζεται τις σκέψεις, τις πεποιθήσεις, τα συναισθήματα και τις δύσκολες εμπειρίες του, να γίνονται σε ένα περιβάλλον όπου επικρατεί μια ασφαλής, ειλικρινής, ενσυναισθητική προσέγγιση και άνευ όρων αποδοχή2.

Για να δημιουργηθεί αυτό το περιβάλλον, πρέπει να υπάρχει μια μοναδική σχέση μεταξύ του θεραπευτή και του πελάτη, ένας ανθρώπινος δεσμός βασισμένος σε επαγγελματικά ηθικά όρια. Αυτός ο δεσμός ονομάζεται θεραπευτική σχέση3.

Η σημασία και τα όρια μιας θεραπευτικής σχέσης

Τι είναι η θεραπευτική σχέση; Ποια είναι η σημασία της θεραπευτικής σχέσης; Σε μια μελέτη αναφέρεται ότι ανεξάρτητα από τη θεραπευτική προσέγγιση που χρησιμοποιείται, (Γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, Σχηματική θεραπεία, Θεραπεία επίλυσης προβλημάτων κ.λπ.) η θεραπευτική σχέση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας4.

Με άλλα λόγια, ανεξάρτητα από την προσέγγιση που χρησιμοποιεί ο θεραπευτής, δεν είναι δυνατόν να μιλήσουμε για μια ιαματική θεραπευτική διαδικασία αν δεν έχει δημιουργηθεί μια θεραπευτική σχέση..

Το άγγιγμα των χεριών στη διαδικτυακή θεραπεία

Τι είναι η θεραπευτική σχέση;

Η θεραπευτική σχέση καθορίζει τη σχέση μεταξύ του θεραπευτή και του πελάτη, αλλά είναι επίσης ένα μέσο που βοηθά τον πελάτη να αναγνωρίσει και να εντοπίσει τα προβλήματά του και να συμμετάσχει αποτελεσματικά στη θεραπευτική διαδικασία. 5. Ωστόσο, προκειμένου ο πελάτης να τα κάνει αυτά χωρίς κανένα δισταγμό, θα πρέπει να υπάρχουν ορισμένα όρια που να προστατεύουν τη θεραπευτική σχέση στο πλαίσιο των κανόνων δεοντολογίας. Ορισμένα από αυτά είναι τα εξής6:

Στη θεραπευτική διαδικασία, όλα όσα συζητούνται πρέπει να τηρούνται εμπιστευτικά μεταξύ του πελάτη και του θεραπευτή, εκτός από την πιθανότητα να βλάψει τον εαυτό του ή κάποιο άλλο πρόσωπο ή από εντολή των νομικών αρχών. Σε περιπτώσεις όπου η αρχή της εμπιστευτικότητας μπορεί να παραβιαστεί (όπως αυτοκτονικές σκέψεις, δικαστική απόφαση), θα πρέπει πρώτα να ενημερώνεται ο πελάτης και να λαμβάνεται προφορική/γραπτή συγκατάθεση.

Επιπλέον, ο θεραπευτής είναι υποχρεωμένος να παρέχει σαφείς πληροφορίες στον πελάτη για θέματα όπως η διάρκεια της θεραπείας, οι ώρες έναρξης και λήξης, η τιμολόγηση, η θεραπευτική προσέγγιση και οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται, οι αρχές εμπιστευτικότητας και θα πρέπει να διευκρινίζει τυχόν σημεία που δεν είναι κατανοητά. Εάν και τα δύο μέρη αποδέχονται τους όρους, οι συνεδρίες θα πρέπει να ξεκινήσουν και τα μέρη αναμένεται να συμμορφώνονται με αυτούς τους όρους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Επιπλέον, η σχέση μεταξύ του πελάτη και του θεραπευτή είναι διαφορετική από τις σχέσεις στην κοινωνική μας ζωή και θα πρέπει να περιορίζεται στο θεραπευτικό χώρο. Η παροχή θεραπείας σε στενούς φίλους, μέλη της οικογένειας, επαγγελματικές επαφές δεν είναι κατάλληλη προσέγγιση, καθώς αυξάνει την πιθανότητα να βλάψει τη διαδικασία και να παραβιάσει την αρχή της εμπιστευτικότητας. Για το λόγο αυτό, ο θεραπευτής θα πρέπει να αποφεύγει τη δημιουργία κοινωνικών σχέσεων (όπως φιλικές, ρομαντικές ή εμπορικές σχέσεις) με τους πελάτες κατά τη διάρκεια ή στο τέλος της συνεδρίας.

Απαιτήσεις της θεραπευτικής σχέσης

Συγκεντρώσαμε μερικά από τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για μια θετική σχέση θεραπευτή-πελάτη από διάφορες μελέτες:

Θεραπευτική επικοινωνία
Η διαδικασία με την οποία ο θεραπευτής και ο πελάτης επηρεάζονται ο ένας από τον άλλο μέσω λεκτικών και μη λεκτικών μεθόδων. Σκοπός είναι να γνωρίσουμε τον πελάτη με αμοιβαία εμπιστοσύνη, να του δώσουμε τη δυνατότητα να εκφράσει με σαφήνεια τα συναισθήματα και τις σκέψεις του, να αποκαλύψει τις ανάγκες του και να τον βοηθήσουμε να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του.7.
Θεραπευτική Συμμαχία
Ο πελάτης και ο θεραπευτής συμφωνούν για τους στόχους και τις μεθόδους για την πορεία της θεραπείας και ο πελάτης συνεργάζεται με τον θεραπευτή για την επίλυση των προβλημάτων του πελάτη8.
Ενσυναίσθηση
H ικανότητα του θεραπευτή να βλέπει τα γεγονότα από τη σκοπιά του πελάτη, να κατανοεί τα συναισθήματα και τα κίνητρά του και να τα μεταφέρει στον πελάτη2, 8, 9.
Ειλικρίνεια
Για να δημιουργήσουν ο πελάτης και ο θεραπευτής μια πραγματική σχέση στην αίθουσα συνεδριών, πρέπει να έχουν μια αυθεντική ταυτότητα και να είναι ο εαυτός τους.2, 8.
Αποδοχή χωρίς όρους
Ο θεραπευτής θεωρεί τον πελάτη όπως είναι σε κάθε πτυχή του και τον αποδέχεται ως ξεχωριστό άτομο με όλα τα χαρακτηριστικά του χωρίς να τον κρίνει.2, 8.
Αρχή της διαφάνειας και της ανοιχτότητας
Η ειλικρινής και τίμια συμπεριφορά του θεραπευτή προκειμένου να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο ο πελάτης μπορεί να εκφραστεί ανοιχτά9.
Σεβασμός
Σεβασμός του θεραπευτή για τη ζωή, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, τις ανάγκες, τις επιθυμίες, τις αξίες και τις πεποιθήσεις του πελάτη υπό όλες τις συνθήκες.9.
Υποστηρικτικότητα
Ενθάρρυνση της ανάδειξης και αξιοποίησης των ικανοτήτων και των εσωτερικών πόρων του πελάτη υπό όλες τις συνθήκες9.
Όντας εδώ και τώρα
Ανοιχτή αντιμετώπιση των συναισθημάτων και των σκέψεων που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ του θεραπευτή και του πελάτη κατά τη διάρκεια της συνεδρίας και σύνδεσή τους με τη ζωή του πελάτη εκτός θεραπείας6.
Αποκάλυψη
Ο θεραπευτής αποκαλύπτει τις δικές του σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες στον πελάτη εντός των δεοντολογικών ορίων, όταν πιστεύει ότι αυτό μπορεί να είναι προς όφελος του πελάτη.8.
Θεραπευτής και πελάτης σε διαδικτυακή θεραπεία

Η διαδικτυακή θεραπεία αποτελεί εμπόδιο στη δημιουργία θεραπευτικής σχέσης;

Σε μια μετα-ανάλυση σχετικά με την αποτελεσματικότητα της διαδικτυακής θεραπείας, διαπιστώθηκε ότι η διαδικτυακή θεραπεία δεν διαφέρει πολύ από τη θεραπεία πρόσωπο με πρόσωπο όσον αφορά τη θεραπευτική σχέση10. Με άλλα λόγια, από τη στιγμή που εγκαθιδρύεται η θεραπευτική σχέση, δεν έχει καμία διαφορά όσον αφορά την αποτελεσματικότητα αν η θεραπεία είναι διαδικτυακή ή πρόσωπο με πρόσωπο.

Βιβλιογραφία

  1. Norcross, J. C. (1990). An eclectic definition of psychotherapy. In J. K. Zeig & W. M. Munion (Eds.), What is psychotherapy? Jossey-Bass.
  2. Rogers, C. R. (1957). The necessary and sufficient conditions of therapeutic personality change. Journal of Consulting Psychology, 21,95–103
  3. Prochaska, J., & Norcross, J. (2014). Systems of psychotherapy: A transtheoretical analysis. Cengage Learning.
  4. Bergin, A. E., & Lambert, M. J. (1978). The evaluation of therapeutic outcomes. In S. L. Garfield & A. E. Bergin (Eds.), Handbook of psychotherapy and behavior change (2nd ed.). Wiley.
  5. Doğanavşargil, Ö., & Vahip, I. (2003). Terapötik işbirliği neden önemli? Psikiyatrik yakınması “olmayan" bir aile içi şiddet olgusu. Klinik Psikiyatri Dergisi, 6(3), 165-169.
  6. Egan, G. (2011). Psikolojik Danışma Becerileri. Kaktüs Yayınları.
  7. Ay, A. F. (Ed.). (2013). Sağlık uygulamalarında temel kavramlar ve beceriler. Nobel Tıp Kitabevleri.
  8. Norcross, J., N., & Lambert, M., J., (2018). Psychotherapy relations that work III. Oxford University Press.
  9. Dziopa, F., & Ahern, K. What makes a quality therapeutic relationship in psychiatric/mental health nursing: A review of the research literature. The Internet Journal of Advanced Nursing Practice, 10(1), 1-9.
  10. Barak, A., Hen, L., Boniel-Nissim, M., & Shapira, N. A. (2008). A comprehensive review and a meta-analysis of the effectiveness of internet-based psychotherapeutic interventions. Journal of Technology in Human Services, 26(2-4), 109-160.
*Τα άρθρα στον ιστότοπό μας δεν παρέχουν ιατρικές συμβουλές και είναι μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Μια διαταραχή δεν μπορεί να διαγνωστεί με βάση ένα άρθρο. Μια διαταραχή μπορεί να διαγνωστεί μόνο από ψυχίατρο.