Poznaj Nasz Zespół: Psycholodzy Kliniczni I Czym Się Zajmują

Poznaj nasz zespół: kim są psycholodzy kliniczni i czym się zajmują?
Aby zrozumieć w jaki sposób psycholodzy kliniczni różnią się od innych specjalistów, warto zrozumieć, kim są, czym się zajmują i jaki przechodzą proces szkoleniowy. Dowiedzmy się więc najpierw, kim są psycholodzy.
Kim są psycholodzy?
Osoby, które ukończyły studia uniwersyteckie na wydziałach psychologii, nazywane są psychologami. Na końcu studiów psycholodzy posiadają teoretyczną wiedzę na temat czynników psychologicznych, socjologicznych i biologicznych, które kształtują zachowanie osób.
Podstawy teoretyczne psychologów kształtowane są poprzez studia z zakresu psychologii klinicznej i teorii psychopatologii, psychologii rozwojowej, psychologii społecznej i poznawczej, psychologii pracy i organizacji, metod badań naukowych oraz statystyki. Jednak wiedza teoretyczna zdobyta na tych zajęciach nie daje im umiejętności potrzebnych do praktycznego zastosowania jej w życiu codziennym.
W tym celu muszą otrzymać tytuł magistra oraz zdobyć specjalistyczną wiedzę w jednej z poddziedzin psychologii (psychologia kliniczna, poznawcza, rozwojowa, pracy i organizacji, sądowa, sportowa, społeczna itd.). Najbardziej znaną z tych poddziedzin jest psychologia kliniczna.
Kim są psycholodzy kliniczni?
W Polsce tytuł i wymagania są rygorystycznie uregulowane prawnie. Absolwenci mogą uzyskać tytuł psychologa wyłącznie po ukończeniu 5-letnich jednolitych studiów magisterskich z psychologii, a tytuł psychologa klinicznego – po odbyciu dodatkowego, 4-letniego szkolenia specjalizacyjnego w jednostkach ochrony zdrowia.
Psycholog kliniczny to w polskim systemie opieki zdrowotnej wysokiej klasy specjalista, przygotowany do diagnozowania i wspierania pacjentów cierpiących na różnego rodzaju zaburzenia psychiczne, neurologiczne czy somatyczne. Jego głównym zadaniem jest przeprowadzanie pogłębionej diagnozy klinicznej (w tym neuropsychologicznej i osobowościowej) w szpitalach, poradniach specjalistycznych i ośrodkach medycznych, gdzie najczęściej ściśle współpracuje z lekarzami, na przykład psychiatrami czy neurologami.
Osoby, które ukończyły studia licencjackie w dziedzinie innej niż psychologia, nie mogą w Polsce posługiwać się tytułem psychologa ani psychologa klinicznego, nawet jeśli ukończą studia podyplomowe. Osoby, które nie spełniają tych rygorystycznych wymagań edukacyjnych, nie mają prawa używać tego tytułu.
Podczas wieloletnich szkoleń specjalizacyjnych i szkół psychoterapii specjaliści uczą się przedmiotów teoretycznych i praktycznych opartych na danych naukowych, dotyczących oceny, zapobiegania i leczenia zaburzeń zachowania i emocji, które powodują dyskomfort u pacjentów.
Wykwalifikowani psychoterapeuci i psycholodzy kliniczni, w odróżnieniu od psychologów bez dodatkowego wykształcenia, odbywają obszerne kursy z zakresu psychopatologii, teorii psychoterapii, oceny i diagnozy, metod badawczych oraz etyki, a następnie wykorzystują zdobytą wiedzę podczas setek godzin obowiązkowych staży klinicznych.
Czym się zajmują psycholodzy kliniczni?
Psycholodzy kliniczni są wykształceni i przeszkoleni do świadczenia różnych rodzajów usług, w tym między innymi:
- Psychoterapia
- Ocena i diagnoza psychologiczna
- Psychoedukacja
Psychoterapia
Jak wspomniano powyżej, psycholodzy kliniczni są przeszkoleni w zakresie psychoterapii i mogą ją stosować indywidualnie lub grupowo, w zależności od potrzeb klientów w każdym wieku.
Niektórzy psycholodzy kliniczni stosują tylko jedną metodę psychoterapii, podczas gdy inni mogą łączyć różne podejścia. Cel każdej z metod jest jednak taki sam: zmniejszyć dolegliwości klienta oraz poprawić i chronić jego zdrowie psychiczne na różne sposoby.
W takim przypadku głównym zadaniem psychologa klinicznego jest słuchanie i wspieranie klienta w sposób szczery i empatyczny, bez oceniania, a także z zachowaniem zasad etyki przez cały czas trwania terapii.
Ocena i diagnoza psychologiczna
Ocena to kolejny obszar pracy psychologów klinicznych. Przeprowadzają oni badania i diagnozy zachowania, funkcji poznawczych oraz emocji przed terapią, w jej trakcie i po jej zakończeniu, aby określić stan i postępy klientów.
Czasami stosuje się obserwację kliniczną oraz różne skale psychologiczne, a na podstawie wyników opracowywany jest plan leczenia. Plan ten ma na celu uwzględnienie trudności klienta i odpowiadanie na jego potrzeby w trakcie całej terapii.
Psychoedukacja
Psycholodzy kliniczni mogą czasami udzielać klientowi i jego rodzinie psychoedukacji w swojej dziedzinie. Celem jest pomóc klientowi i jego rodzinie lepiej zrozumieć sytuację oraz wyjaśnić, co można zrobić w takich przypadkach.
Jaka jest różnica między psychologami klinicznymi a psychiatrami?
Często myli się pracę psychologów klinicznych i psychiatrów, chociaż wykonują podobne zadania. Psychiatrzy uczą się medycyny przez 6 lat, a następnie przez kolejne 4 lata zdobywają wiedzę z zakresu psychiatrii. Psychiatrzy mogą stawiać różne diagnozy niż psycholodzy kliniczni, jeśli ukończą odpowiednie szkolenie, i na ich podstawie stosować różne leki.
Po przeprowadzeniu niezbędnych pomiarów i ocen psycholodzy kliniczni mogą skierować swoich klientów do psychiatry w celu terapii farmakologicznej oraz współpracować z nim przy opracowaniu wspólnego planu leczenia, aby skuteczniej wspierać klientów.
Z czym może mi pomóc psycholog kliniczny?
Aby zgłosić się do psychologa klinicznego, nie musisz mieć żadnej diagnozy klinicznej. Możesz otrzymać pomoc w rozwiązywaniu trudności, problemów lub niepewności w dowolnym obszarze swojego życia. Poniżej przedstawiamy niektóre z powodów, dla których ludzie decydują się na terapię.
- Problemy w relacjach (rodzinne, partnerskie, w pracy i przyjaźni)
- Problemy z komunikacją
- Trudności w nauce
- Utrata motywacji i lęk przed przyszłością
- Żałoba i strata
- Depresja i zaburzenia lękowe
- Zespół stresu pourazowego (PTSD)
- Myśli samobójcze i zachowania autodestrukcyjne
- Zaburzenia odżywiania
- Zaburzenia osobowości
Źródła
- American Psychological Association (2008). Clinical Psychology. https://www.apa.org/ed/ graduate/specialize/clinical
- Eskin, M., Dereboy, C., & Karancı, A.N. (ed.) (2020). Clinical psychology: science and practice. Turkish Psychological Association Publications.
- Prochaska, J.O., & Norcross, J.C. (2014). Systems of psychotherapy: a transtheoretical analysis (8th ed.). Cengage Learning.
- VandenBos, G.R. (ed.) (2013). APA dictionary of clinical psychology. American Psychological Association.
Artykuły na naszej stronie nie zawierają porad medycznych i służą wyłącznie podnoszeniu świadomości. Na ich podstawie nie można postawić diagnozy choroby. Chorobę może zdiagnozować jedynie psychiatra.