Czym jest terapia schematów?

Terapia schematów to rodzaj psychoterapii, która dąży do poprawy funkcjonowania poprzez pracę z „schematami” – wzorcami myślenia mogącymi prowadzić do klinicznie nieadaptacyjnych zachowań lub problemów w relacjach.

Schematy mogą sięgać dzieciństwa, najczęściej kształtują się we wczesnych etapach życia i składają się z nieadaptacyjnych wzorców, które w późniejszym życiu mogą prowadzić do problemów psychologicznych. Rodzice, którzy nie potrafią stawiać granic, zachowują się bardzo lękowo albo pozbawiają dziecko emocjonalnych lub fizycznych potrzeb, są zazwyczaj uznawani za źródło rozwoju nieadaptacyjnych schematów.

W dorosłości negatywne schematy mogą przejawiać się w postaci negatywnych myśli i zachowań, unikania, nadmiernego poświęcania się, nadmiernej kompensacji i podobnych wzorców. Takie sposoby funkcjonowania mogą prowadzić do zaburzeń w relacjach oraz negatywnie wpływać na ogólny dobrostan.

Celem terapii schematów jest to, aby osoba rozpoznała swoje zachowania, zrozumiała ich ukryte przyczyny oraz poprzez zmianę tych wzorców zachowań rozwinęła mechanizmy radzenia sobie z trudnościami w relacjach i w życiu.

Terapia schematów zawiera wspólne elementy podejść takich jak Terapia Poznawczo‑Behawioralna (CBT), psychoanaliza czy terapia Gestalt. Mimo że jest stosunkowo nowym podejściem psychoterapeutycznym, obserwuje się, że jest szeroko stosowana i bardzo skuteczna, a wielu specjalistów wykorzystuje ją w praktyce klinicznej.

Istnieje 18 nieadaptacyjnych schematów, których kształtowanie zaczyna się wraz z pierwszymi interakcjami z rodzicami od urodzenia. Schematy te wiąże się z niezaspokojeniem emocjonalnych potrzeb dziecka w pięciu obszarach:

• Rozłączenie i odrzucenie
• Zaburzona autonomiczność
• Zaburzone granice
• Nastawienie na innych
• Nadwrażliwość i tłumienie siebie

W leczeniu jakich trudności psychologicznych skuteczna jest terapia schematów?

Zaobserwowano, że terapia schematów jest skuteczna w procesie zdrowienia osób, które od wczesnych lat rozwijają nieadaptacyjne schematy i z tego powodu doświadczają problemów w życiu. Terapia schematów jest często stosowana w przypadku następujących trudności psychologicznych:

Przebieg sesji terapii schematów

Celem terapii schematów jest pomoc osobie w zaspokojeniu jej podstawowych potrzeb emocjonalnych. W trakcie sesji dąży się do tego, aby nauczyć osobę kontaktu z emocjami, wyznaczania granic dla schematów i trybów oraz budowania bardziej funkcjonalnych schematów i trybów.

Czas trwania terapii schematów może się różnić w zależności od potrzeb osoby i zaleceń terapeuty. Zazwyczaj trwa od 6 do 12 miesięcy, przy spotkaniach odbywających się raz w tygodniu.

Techniki stosowane w terapii schematów

W terapii schematów stosuje się techniki poznawcze, emocjonalne, behawioralne oraz związane z relacją terapeutyczną. Do niektórych z nich należą:

Zacznij czuć się lepiej już dziś

Pobierz aplikację i przejrzyj specjalistów najlepiej dopasowanych do Twoich potrzeb. Od razu umów się na bezpłatną, 15‑minutową konsultację wstępną, aby poznać swojego specjalistę.

Zacznij teraz