Şema Terapi Nedir?
Şema terapi, kişinin klinik anlamda uyumsuz davranışlarda bulunmasına ya da ilişkilerinde problemler yaşamasına yol açabilecek düşünce kalıpları için kullanılan “şema” kavramı ile çalışarak iyileşmeyi hedefleyen psikoterapi türüdür.
Şemalar çocukluğa uzanabilen, çoğunlukta yaşamın ilk evrelerinde oluşturulan ve ileriki yaşamında kişinin psikolojik problemler yaşamasına yol açabilen uyumsuz örüntülerden oluşabilir. Sınır koyamayan veya çok kaygılı davranan, çocuğu duygusal veya fiziksel ihtiyaçlarından mahrum bırakan ebeveynler genellikle uyumsuz şemalar geliştirmenin kaynağı olarak düşünülmektedir.
Yetişkinlikte olumsuz şemalar kendisini olumsuz düşünce ve davranışlar, kaçınma, aşırı fedakarlık, aşırı telafi etme gibi davranışlarda gösterebilir. Bu tip davranış örüntüleri kişinin ilişkilerinde zedelenmeye yol açabilir, genel refahını negatif yönde etkileyebilir.
Şema terapide amaç, kişinin davranışlarını tanıyıp altta yatan nedenlerini anlaması ve bu davranış kalıplarını değiştirerek ilişkilerinde ve hayatta karşılaştığı zorluklarla baş etme mekanizmaları kazanmasıdır.
Şema terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), psikanaliz, Gestalt terapisi gibi yaklaşımlardan ortak unsurlar içerir. Henüz yeni bir psikoterapi yaklaşımı olmasına karşın oldukça yaygın ve etkili olduğu gözlenmiştir ve birçok uzman tarafından klinik ortamda uygulanmaktadır.
Doğumdan itibaren ebeveynle kurulan etkileşim ile başlayıp inşa edilen 18 uyumsuz şema bulunur. Bu şemalar çocuğun duygusal ihtiyaçlarının beş boyutta karşılanamaması ile ilişkilendirilir:
- Kopukluk ve Reddedilme
- Zedelenmiş Özerklik
- Zedelenmiş Sınırlar
- Başkalarına Yönelimlilik
- Aşırı Duyarlılık ve Bastırılmışlık
Şema Terapi Hangi Psikolojik Sorunların Çözümünde Etkilidir?
Şema terapinin erken yaşlardan itibaren uyumsuz şemalar geliştirerek yaşamında sorunlar yaşayan kişilerin iyileşme sürecinde etkili olduğu görülmüştür. Aşağıdaki psikolojik sıkıntılar için şema terapi sıklıkla kullanılmaktadır:
Şema Terapi Seans Süreci
Şema terapinin amacı kişinin temel duygusal ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmaktır. Seans süreci boyunca kişiye duygularla temas etmeyi öğrenmek, şema ve modlar için sınırlar eklemek, daha işlevsel şema ve modlar oluşturmak hedeflenir.
Şema terapi seanslarının ne kadar süre devam edeceği kişinin ihtiyaçları doğrultusunda terapistin önerisi ile değişkenlikler gösterebilir. Şema terapi genellikle 6 ile 12 ay arasında, haftada bir kez görüşme olacak şekilde devam eder.
Şema Terapide Kullanılan Teknikler
Şema terapide bilişsel, duygusal, davranışsal ve terapötik ilişkisel teknikler olmak üzere 4 başlık altında kullanılan bazı teknikler şunlardır:
Psikoterapi Yaklaşım ve Ekolleri
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) kişinin duygu ve düşüncelerinde olumsuz etkide bulunan, yıkıcı ve…
Şema terapi, kişinin klinik anlamda uyumsuz davranışlarda bulunmasına ya da ilişkilerinde…
Psikanalitik ya da psikodinamik terapiler Sigmund Freud’un psikanaliz kuramına dayanan konuşma…
Varoluşçu terapi, insan özgürlüğü, sorumluluk, anlam ve ölümün kaçınılmazlığı gibi insan…
Gestalt terapisi, kişinin anlık deneyimine odaklanan, kişisel sorumluluk ve öz farkındalığı…
EMDR terapi, özellikle travma kökenli semptomları, anı ve deneyimleri işlemeye yardımcı olur ve…
Duygu odaklı terapi, bireylerin duygularını daha iyi fark etmelerine, anlamalarına ve düzenleme…
Kabul ve Kararlılık Terapisi, bilişsel davranışçı terapiler ile gelişen bir psikoterapi türüdür. Bu…
Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi, bilişsel psikoterapiyi bilinçli farkındalık yani…
Sistemik aile terapisi, kişilerin bireysel sorunları yerine aile yapısına dair sorunlarına…
Uygulamayı indirin ve ihtiyacınıza göre size en uygun uzmanları inceleyin. Uzmanınızla tanışmak için 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmenizi hemen planlayın.
Hemen Başla
